Een bij­zon­dere ont­moe­ting

Drieheren­mis - 40 jaar gele­den in Kerkdriel

De foto hiernaast is vieren­veer­tig jaar gele­den gemaakt in onze kerk in Kerkdriel. Jan Poulisse nam toen afscheid als school­di­rec­teur en wilde op de afscheids­dag graag een Eucha­ris­tie­vie­ring. Compleet verrast was hij toen maar liefst drie pries­ters het altaar op kwamen. Twee van de vier Drielse mis­sio­na­rissen waren name­lijk tege­lijk met verlof in Kerkdriel. Rechts op de foto staat pater Gerhard Essing en links pater Leo van Beur­den. Beide mis­sio­na­rissen waren toen nog volop actief in Ethiopië en Indonesië. In het mid­den staat pastor Jan Hoekstra. Leo is, als 83-jarige, nog steeds actief en hem hebben wij een bezoek gebracht. Hier­on­der een ver­slag hoe wij dit bezoek ervaren hebben.

Actie voor Drielse mis­sio­na­rissen

Ieder jaar werd er in de vas­ten­tijd op school een grote actie gehou­den voor een derde wereld­pro­ject van de Vas­ten­ac­tie en voor de Drielse mis­sio­na­rissen. Dat is nu nog het geval. Alle kin­de­ren en leer­krachten zijn dan heel actief om met allerlei ac­ti­vi­teiten (sponsorlopen, lege flessen ophalen voor statie­geld, heitje voor karweitje) geld in te zamelen voor goede doelen in derde wereldlan­den. Met name het werk van de Drielse mis­sio­na­rissen spreekt nog steeds het meest tot de ver­beel­ding omdat zij ook wel eens de school bezochten om het een en ander over hun werk te ver­tellen. Maria Poulisse (Colombia), Wil van Mer (Kameroen), Gerhard Essing (Ethiopië, helaas overle­den in 2005) en Leo van Beur­den (Indonesië) hebben altijd kunnnen rekenen op de steun van de Drielse ge­meen­schap. Alleen al op school werd er jaar­lijks meer dan € 5000 bij elkaar gebracht.

Als het vas­ten­ac­tie­pro­ject klaar was mochten uit iedere klas twee leer­lin­gen aanwe­zig zijn om het geld te tellen. Zo ook in 2001.

Uit­no­di­ging

Leo van Beur­den heeft mij in die jaren dat ik directeur op de Zwijsen­school was ver­schil­lende keren gevraagd: “Kom eens een keer bij mij in Indonesië kijken. Ik moet daar zo’n zeven­tig scholen aansturen en ik zou graag hebben dat jij eens een keer over mijn schou­der meekijkt of ik het goed doe. Jij zit al heel lang in het onder­wijs en jij kunt mij onge­twij­feld tips geven hoe het beter kan.” Ik heb dat steeds maar vooruit geschoven (U kent dat wel: “Dat doe ik nog wel eens een keer…”) maar vond dat het nu tijd werd om ter plaatse te bekijken wat hij daar allemaal gedaan heeft. Mijn zoon Stijn (al meer dan 25 jaar leraar op het Sint-Janslyceum in Den Bosch en dus ook een onder­wijsman) vond het heel inte­res­sant om mee te gaan. En dus gingen we samen.

Zoals gezegd: Leo was vele jaren eindverant­woor­de­lijke voor het onder­wijs op 70 scholen op West-Java. Voor zo’n 14 à 15 duizend leer­lin­gen!! Twee dagen heeft hij ons rondgeleid op twee scholen. De eerste school, TALENTA genaamd, heeft meer dan 1500 leer­lin­gen tussen 4 en 17 jaar. De kin­de­ren waren ver­deeld over de kleuter­school, de lagere school en de middel­ba­re school. Toen we aan kwamen rij­den stond al een schoolorkest, compleet met vendelzwaaiers, klaar om ons muzikaal te verwel­ko­men!

Verwelko­ming door vendelzwaaiers

De tweede school, de Sint Jozef­school, staat naast de pastorie. Een kleine school in een wat ouder gebouw, maar alles was heel goed bijge­hou­den.

Op­val­lende kenmerken

Wat opviel bij deze twee school­be­zoeken:

• Alles was zo goed geor­ga­ni­seerd.
• Er werd op een hoog niveau lesge­ge­ven. Bij­voor­beeld in de hoogste klassen van de lagere school spraken de kin­de­ren echt goed Engels.
• Het com­puter­on­der­wijs in goed geoutilleerde com­puterlokalen staat op hoog niveau.
• Het is allemaal zo netjes en zo schoon!! Zowel in de school als daar­bui­ten. 
• Overal wordt gewerkt in een warme, fijne en gemoe­de­lijke sfeer. De leer­krachten zijn ook zeer betrokken bij hun werk en bij hun collega’s.
• Dat de katho­lieke kin­de­ren niet eens altijd de meer­der­heid vormen op zijn katho­lieke scholen. Op bij­voor­beeld de Talenta-school zaten kin­de­ren die pro­tes­tant, katho­liek, islamiet en boeddhis­tisch zijn. Leo heeft daar een dui­de­lijk stand­punt in: Het maakt niet uit wat voor geloof je hebt als je maar met elkaar kunt sa­men­le­ven. Dus ieder kind is welkom en krijgt in principe gratis onder­wijs. Alleen aan rijke ouders wordt een ouderbijdrage gevraagd en die hebben daar geen moeite mee. Zodoende is gratis onder­wijs ook moge­lijk voor kin­de­ren uit arme ge­zin­nen.
• Dat Leo overal zo harte­lijk ont­van­gen werd door zowel leer­krachten, kin­de­ren en ouders. Gerda Wijgergangs, die al eer­der een bezoek bracht aan Leo in Indonesië, zei het heel treffend: ´Hij wordt daar overal op han­den gedragen.” Dat hebben wij het gehele bezoek ook ervaren. Hij krijgt dingen voor elkaar die in Neder­land maar niet willen lukken. Waarom loopt bij ons het sa­men­le­ven van ver­schil­lende gods­diensten vaak stroef, terwijl hij in het grootste islami­tische land ter wereld harte­lijke vriend­schaps­ban­den on­der­houdt met imams en dominees?

De hoge leef­tijd is hem aan te zien en hij loopt zicht­baar wat min­der snel. In Driel zou­den ze zeggen:”Het wordt unnen ouwe mins.” Hij weet dat zelf ook wel en is een beetje aan het afbouwen. Een deel van zijn werk wordt nu over­ge­no­men door de twee andere paters in de pa­ro­chie. Leo ver­telde ons: “Ik ben nu weer gewoon kape­laan.” Leo is echter nog steeds actief: Iedere dag om 6.00 uur ’s morgens doet hij de mis in het klooster bij de zusters en vaak om 5.00 uur ’s mid­dags in de ka­the­draal. Stijn en ik zijn naar de mid­dag­mis geweest. Op een gewone dins­dag­mid­dag zaten er bijna 150 pa­ro­chi­anen in de kerk, waar­on­der veel jeugd. De be­trok­ken­heid tij­dens de mis was onder de pa­ro­chi­anen zeer groot. Ook na de mis waren er allerlei ac­ti­vi­teiten in de pastorie en het was op­val­lend dat de aanwe­zig­heid van Leo zoveel positivi­teit bij de mensen gaf. Iedere week or­ga­ni­seert hij ook een gratis maal­tijd voor de allerarmsten in Bandung.

Leo heeft ook ver­schil­lende boeken ge­schre­ven in het Indonesisch.

Kruisheer

De letters OSC achter zijn naam dui­den er op dat hij een kruisheer is. De Ordo Sanctae Crusis (de Orde van het Heilig Kruis) is een kloosterorde van Neder­landse oorsprong die al vele eeuwen bestaat. De voor­naamste ac­ti­vi­teiten van de kruisheren zijn onder­wijs en pas­to­raal werk in pa­ro­chies. Ook kent deze orde missiezen­dingen naar andere continenten zoals Congo, Brazilië, de Verenigde Staten en Indonesië. De kruisheren leggen de nadruk op het leven in ge­meen­schap met ver­bon­den­heid als grond­hou­ding.

Wij hebben met eigen ogen kunnen aanschouwen dat Leo een perfecte verbin­der is. Door zich als een mensen-mens op te stellen heeft hij mensen samen­ge­bracht, zelfs over de geloofsgrenzen heen. Diep respect voor wat hij ge­rea­li­seerd heeft in die bijna zes­tig jaar in Indonesië. De vele scholen en zijn pa­ro­chie plukken daar nu volop de vruchten van. Onge­twij­feld zou de Neder­landse poli­tiek gediend zijn bij de manier van samen­wer­ken die Leo al zo lang han­teert.

Op onze vraag of Leo, net als Gerhard Essing, zijn oude dag de­fi­ni­tief in Neder­land wil gaan door­bren­gen ant­woordde hij heel stellig: “Nee, ik blijf in Indonesië. Hier is mijn thuis en ik woon hier al veel lan­ger dan dat ik in Neder­land heb gewoond.”

Adviezen?

De aan­lei­ding van ons bezoek aan Leo: adviezen en tips geven hoe het beter kan... Die hebben wij niet gegeven. We vielen van de ene verba­zing in de andere en waren zo verrast over het niveau en de werk­sfeer dat we alleen maar compli­menten hebben gegeven. Omge­keerd hebben Stijn en ik veel geleerd over zijn manier hoe met mensen om te gaan.

Wij hebben een mooi mens ontmoet!

Stijn & Gerard de Leeuw