Hildegard Koetsveld: Maria Moeder van de hoop
Heilig Jaar 2025
In 2025 viert de Katholieke Kerk het Heilig Jaar “Pelgrims van hoop”. In zijn bul voor dit jaar noemt paus Franciscus Maria “Moeder van de hoop”. Zuster drs. Hildegard Koetsveld is benedictines van de Onze Lieve Vrouwe Abdij in Oosterhout. Zij vertelt over de grote betekenis van Maria in een podcast op katholiekleven.nl.
God wordt mens in Jezus door het ja-woord van Maria. God bewoonde Maria geheel en al. Hij straalde door haar heen. Hoop maakt iemand mooi. Het Heilig Jaar roept ons op pelgrims van hoop te worden. We zullen er mooier van worden, zegt zuster Hildegard.
Hemelse moeder
In onze beleving is Maria vooral een voorbeeld van deugdzaamheid, geloof en overgave. Voor veel mensen is ze de hemelse moeder bij wie je schuilen kunt en troost kunt vinden. In het eerste millennium van de kerkgeschiedenis ligt vooral de nadruk op dat wat er met haar lichaam gebeurd was. God heeft aan Maria grote dingen gedaan. De kerkvader Augustinus roept uit: “Wie zou deze nieuwe nieuwheid kunnen begrijpen, zo ongewoon, zo enig in de wereld, dat een maagd zwanger werd, dat een maagd baarde en toch maagd bleef.”
God wordt mens in en door Maria
De Vroege Kerk jubelt het uit als het gaat om Maria en de menswording van God in en door haar. Wat is er lichamelijker dan dit: het Woord is vlees geworden. God is mens geworden. Hij, de Eeuwige, Onzienlijke, heeft het menselijk lichaam aangenomen en geheiligd. Al het geschapene, de lucht, de zon, de aarde, het voedsel, al het materiële heeft Hij in zich opgenomen, opdat wij helemaal, naar ziel en lichaam opgenomen kunnen worden in de relatie met God.
Maria verwijst naar dit lichamelijke aspect van de menswording van God. God wordt mens, opdat de mens “vergoddelijkt” zal worden. Nu Christus zich verenigd heeft met ons tot in het lichaam toe en dus ook tot in de dood toe, kunnen wij met Christus verenigd worden in zijn verrijzenis tot eeuwig leven, ook tot in ons lichaam toe. Dat heeft Maria mogelijk gemaakt door haar ja-woord.
De hele schepping
Meestal wordt dit alles gezien als een gebeuren tussen God en mens. Maar niet alleen de mens, heel de schepping wordt teruggebracht in de reddende relatie met God. Wij staan niet boven of buiten de ons omringende wereld. Wij maken er deel van uit. Wel laat Maria de unieke plaats zien die de mens in de schepping inneemt. Alleen de mens is in staat tot een vrij ja of nee tegen God.
In haar “ja” neemt Maria heel de schepping mee. Dat heeft gevolgen voor onze blik op de schepping. Mensen handelen vaak als heerser van de schepping en menen dat de waarde van de mens ligt in zijn denken, redeneren en zijn bewustzijn. We degraderen het lichaam tot een vervangbaar instrument. Ons geloof ziet dat anders. Via het lichaam hebben we contact met elkaar en we ervaren de wereld door onze zintuigen.
Eucharistie
Deze nadruk op lichamelijkheid tekent ook onze visie op de sacramenten. Doordat Maria aan haar Zoon het menselijk lichaam gaf, kon Jezus tijdens het laatste Avondmaal het brood nemen en zeggen: dit is mijn lichaam, neemt en eet, doet dit tot mijn gedachtenis. We vieren dan ook nooit eucharistie zonder Maria.
Podcast Katholiek Leven
Dit bericht is onderdeel van een serie van acht artikelen die Hans de Jong schreef voor Katholiekleven.nl op basis van een serie podcasts door Nederlandse bisschoppen. De onderwerpen komen uit de bul van paus Franciscus voor het Jubeljaar: Spes non confundit.
Beluister hier de podcast:
